Zatürre (pnömoni)
Akciğer dokusunun enfeksiyonudur; virüsler ya da bakteriler yol açar.
Bu hastalık nedir?
Zatürrede akciğerin hava keseleri iltihaplanır. Ateş, öksürük ve hızlı nefes alıp verme tipiktir. Küçük çocuklarda tek belirti karın ağrısı ya da halsizlik olabilir.
Belirtileri nelerdir?
- Ateş ve üşüme
- Öksürük
- Hızlı ya da zorlu nefes alıp verme
- İştahsızlık, halsizlik, bazen karın ağrısı
Hemen 112’yi arayın
Ne görürsünüz
- Dudaklarında, dilinde ya da tırnaklarında morarma
- Nefes alırken kaburga aralarının, boynunun ve göğsünün belirgin şekilde içe çekilmesi
- Nefes darlığından konuşamaması, ağlayamaması ya da ememesi
- Solunumunun duraksadığı anlar olması
- Uyandıramayacağınız kadar halsiz ya da tepkisiz olması
Ne yaparsınız
- 112’yi arayın. Beklemeyin, kendi aracınızla yola çıkmayın.
- Çocuğunuzu dik oturtun; yatırmayın, sıkan giysisini gevşetin.
- Hekiminizin verdiği kurtarıcı ilaç varsa eylem planındaki gibi hazneyle verin.
- Telefonu açık tutun ve yanından ayrılmayın.
Aynı gün hekime başvurun
Ne görürsünüz
- Dinlenirken de hızlı nefes alıp vermesi
- Kurtarıcı ilacın (mavi inhaler) dört saatten sık gerekmesi
- Üç günden uzun süren ya da düşmeyen ateş
- Belirgin şekilde az beslenmesi, bezinin kuru kalması, ağzının kuruması
- Bir yaşından küçük bebeklerde hırıltının ilk kez başlaması
Ne yaparsınız
- Aynı gün çocuk hekimine ya da çocuk göğüs hastalıkları polikliniğine başvurun.
- Kullandığı ilaçların kutularını ve varsa eylem planını yanınıza alın.
- Ateşini, ilaç saatlerini ve şikâyetin ne zaman başladığını yazın.
- Sigara içilen ortamdan uzak tutun.
Evde izleyebilirsiniz
Ne görürsünüz
- Burun akıntısı ve hafif öksürük; sesi biraz kısılmış olabilir
- Oyun oynaması, yiyip içmesi ve uyuyabilmesi
- Ateşi var ama ateş düşürücüyle düşüyor ve düştüğünde rahatlıyor
- Öksürük geceleri biraz artıyor ama nefesi rahat
Ne yaparsınız
- Bol sıvı verin, odayı günde birkaç kez havalandırın.
- Düzenli kullandığı ilaç varsa aksatmayın.
- Ateşini ve nefes alışını günde birkaç kez gözden geçirin.
- Yukarıdaki iki listeden bir işaret belirirse o satırın dediğini yapın.
Tanısı nasıl konur?
Tanı muayeneyle konur. Hekiminiz gerekli görürse akciğer filmi ister. Her çocukta film ya da kan tahlili gerekmez.
Tedavisi nasıldır?
Bakteriyel zatürrede antibiyotik gerekir ve süresi tamamlanmalıdır. Virüse bağlı olanlarda antibiyotik işe yaramaz.
Ateş düşürücü, bol sıvı ve dinlenme iyileşmeyi destekler.
Evde bakım
Yapın
- Antibiyotik verildiyse süresini tamamlayın, çocuğunuz iyileşse bile.
- Bol sıvı verin ve dinlenmesini sağlayın.
- Ateşini ve nefes hızını günde birkaç kez gözleyin.
Yapmayın
- Kendi başınıza antibiyotik başlamayın ya da evdeki artan ilacı kullanmayın.
- Ateş düştü diye tedaviyi yarıda kesmeyin.
Sık sorulan sorular
- Zatürre aşısı var mı?
- Çocukluk aşı takviminde zatürreye yol açan bakterilere karşı aşılar vardır. Grip aşısı da zatürre riskini azaltır. Hekiminize çocuğunuzun aşılarının tam olup olmadığını sorun.
Hekiminize soracağınız sorular
- Antibiyotiği kaç gün kullanacağız?
- Kaç gün içinde düzelme beklemeliyim?
- Kontrol filmi gerekecek mi?
Hazırlayan: Solunum Yolu Enfeksiyonları ve Tüberküloz · Son gözden geçirme: Kasım 2026 · Sonraki gözden geçirme: Kasım 2028
Bu bilgi eğitim amaçlıdır ve çocuğunuzu tanıyan hekimin değerlendirmesinin yerini tutmaz.